تحلیل روابط کتاب‌شناختی اثر به اثر در کتاب‌های فارسی حوزه‌ی علوم پزشکی ...

تحلیل روابط کتاب‌شناختی اثر به اثر در کتاب‌های فارسی حوزه‌ی علوم پزشکی بر اساس الگوی ملزومات کارکردی پیشینه‏ های کتاب‌شناختی   چکیده

مقدمه: سازمان‏دهی کاربرمحور اطلاعات، یکی از مهم‏ترین اهداف علوم کتابداری و اطلاع‏رسانی است. برای نیل به این هدف، IFLA (International federation of library associations) الگوی اف.آر.بی.آر. (Functional Requirements of Bibliographic Records یا FRBR) را ارایه کرده است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل روابط کتاب‌شناختی کتاب‏های فارسی منتشره‌ی حوزه‌ی علوم پزشکی در فاصله‌ی سال‏های 89-1385 بر اساس الگوی اف.آر.بی.آر. و بررسی میزان تطابق این الگو با کتاب‏های حوزه‌ی علوم پزشکی انجام شد.

‏روش بررسی: روش پژوهش پیمایش توصیفی و جامعه‌ی این پژوهش شامل کلیه‌ی پیشینه‏های کتاب‌شناختی حوزه‌ی علوم پزشکی موجود در OPEC (Online public access catalog ) کتابخانه‌ی ملی ایران به تعداد 105/926 کتاب فارسی در فاصله‌ی سال‏های 89-1385 بود. روش جمع‏آوری داده‏ها، به صورت سرشماری و از طریق مراجعه به اپک کتابخانه‌ی ملی ایران و مشاهده‌ی مستقیم بود. داده‏ها پس از گردآوری و ورود به رایانه و استفاده از نرم‏افزار Excel، تجزیه و تحلیل شد و در قالب جداول و نمودارها در راستای نیل به اهداف پژوهش مورد استفاده قرار گرفت.

‏یافته‏ها: یافته‏ها نشان داد که در فاصله‌ی سال‏های مورد بررسی از مجموع 105926 کتاب‏ فارسی منتشر شده، 3781 کتاب (معادل 56/3 درصد) در حوزه‌ی علوم پزشکی بود. از مجموع کل کتاب‏های حوزه‌ی علوم پزشکی نیز تنها 390 کتاب (معادل 31/10 درصد) دارای روابط کتاب‌شناختی اثر به اثر بودند. بیشترین فراوانی انواع روابط کتاب‌شناختی در بین کتاب‏های فارسی حوزه‌ی علوم پزشکی در فاصله‌ی سال‏های مورد بررسی، «تلخیص» بود و در مراتب بعدی، روابط «اقتباس و متممی» (ضمیمه‏ای) قرار داشتند.

‏نتیجه‏گیری: هر چند که الگوی اف.آر.بی.آر در سازمان‏دهی دانش بسیار مورد تأکید است، اما به دلیل تفاوت ماهوی علوم پزشکی با سایر علوم و ماهیت تجربی بودن آن، میزان روابط کتاب‌شناختی اثر به اثر، به عنوان پایه‏های اف.آر.بی.آر. در آن بسیار کم است. از این‌رو، در شرایط کنونی به نظر می‏رسد که اجرایی کردن اف.آر.بی.آر. در سازمان‏دهی کتاب‏های حوزه‌ی علوم پزشکی، حداقل در بخش روابط کتاب‌شناختی اثر به اثر مقرون به صرفه نباشد.

واژه‏های کلیدی: تحلیل؛ اطلاعات کتاب‌شناختی؛ مدیریت دانش؛ کتاب‌ها
مشخصات کتابشناختی:
قاضی میرسعید سیدجواد، محمدی مسعود. تحلیل روابط کتابشناختی اثر به اثر در کتاب های فارسی حوزه ی علوم پزشکی بر اساس الگوی ملزومات کارکردی پیشینه های کتابشناختی. مدیریت اطلاعات سلامت 1392؛ 10 (3): ؟
/ 0 نظر / 18 بازدید